GÖRGÜN TANER

İKSV Genel Müdürü Görgün Taner'le kültür-sanat politikaları ve boğazdaki gemi seslerinden konuşuyoruz. Enteresan değil mi? Çünkü soruları Yekta Kopan soruyor.

Görgün’le ilk röportajımızı yaptığımız günü hatırlamıyorum doğrusu. Büyük bir olasılıkla bir festivalin programı üzerine konuşmuşuzdur. Sonrasında birçok vesileyle daha buluştuk. Gazeteler, televizyon programları, canlı yayınlar... Geçen yıllar içinde tanışıklığımızın dostluğa dönüşmesi, sohbetlerimizin tonunu hiç değiştirmedi. Çünkü, konu kültür-sanat olunca ikimiz de aynı hassasiyetle oturuyoruz masaya. Yıllar sonra yaptığımız bu sohbet için de aynı şeyleri söyleyebilirim. Ben merakla sordum, o yine sükunetle cevapladı.

 

Röportaj: Yekta Kopan - XOXO The Mag İlkbahar/Yaz 2019

Fotoğraflar: Gökhan Polat

 

Sohbete kültür-sanat politikalarıyla başlayalım. Sürdürülebilir kalkınmanın nitelikli bir kültür-sanat programıyla mümkün olduğu kesin. Peki, bugün, özellikle bizim coğrafyada kültür-sanat hala, bütün o ‘ciddi’ konuların arasında bir kenar süsü olarak mı görülüyor?

Maalesef... Ama aynı zamanda mikrofonu eline alan herkes (kamu ya da özel sektör fark etmez) yaratıcılıktan, 21. yüzyıldan, dijital dünyadan dem vuruyor. Biliyoruz ki kültür-sanat, eğitimle birlikte, sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin temelinde yer alıyor; biz de bu konudaki farkındalığı artırabilmek istiyoruz. Giderek çeşitlenen ve çoğulculaşan toplumların bir arada yaşamasını kolaylaştıran, kentlerin değerini ve yaşam kalitesini artıran, yaratıcılığı ve tasarımı besleyen, kent ve ülke ekonomisine katkı sağlayan bu alanın yarattığı sosyal ve ekonomik değeri her fırsatta vurgulamak gerekiyor. 2019 Türkiye yerel seçimlerinin sonuçlanmasına rağmen hala gündemde olduğu bu günlerde, kültür yönetimi açısından özellikle belediyelerin kültür-sanatı öncelikleri arasına alması ve stratejik planlarının parçası haline getirmesinin önemli olduğunu düşünüyoruz. Ama şunu unutmayalım, kısa dönemli bir bakış açısıyla gideceğimiz yol belli; bir arpa boyu ancak... Bunların hepsi uzun dönemli planlamalar ve artık neredeyse hiçbirimizde kalmayan bir özellik gerektiriyor: Sabır.

Peki, biz ‘kültür yönetimi’ deyince ne anlamalıyız?

Kültür yönetimi alanına dair kabul görmüş, ortak bir tanımlama yapmak oldukça zor. Ancak, en genel anlamıyla, kültür yöneticilerinin sanat dünyası, sanatçılar ve izleyiciler arasında bir köprü işlevi gördüğünü söylemek mümkün. Kültür yöneticileri, pazarlama, finans, operasyon, müzakere gibi yönetim becerileriyle fon kaynağı yaratma, proje geliştirme, eğitim, gönüllülük, iş birliği olanakları sağlama gibi sosyal becerileri bir arada kullanarak, kültür ve sanat alanının hayatın odağına alınmasını ve sürdürülebilirlik kazanmasını sağlarlar. Yaratıcılığı, yaratıcılığın yeşereceği ortamları ve yaratıcı insanları yönetmek yüksek duygusal zeka ve ilişki yönetimi becerisi de gerektirir. Bu konuda uzmanlaşmak için kültür-sanat alanının yerel, ulusal ve uluslararası düzeydeki kültürel ve ekonomik etkisini göz önünde bulundurabilecek, yaratıcı ve disiplinler arası ihtiyaçlara cevap verebilecek bir donanıma sahip olmak gerekiyor. Kültür yönetimi, hem sanatla hem de yönetimle ilgili bilginiz olmasını gerektiriyor. Yani, işin hem içeriğine hakim olmalısınız hem de iletişiminin nasıl yapılabileceği, en iyi hangi mekanda sergilenebileceği, finansmanının nasıl sağlanabileceği gibi konularda da yetkinlik gösterebilmelisiniz. 

O zaman şunu sorayım: Kültür yönetimi konusu yeterince önemsenen, üstünde çalışılan bir konu mu?

Kültür yönetimiyle farklı alanlardaki yöneticilik tecrübelerinin çok fazla kesişme noktası var. Ama ayrıldıkları noktalar da var. Tıpkı diğer alanlarda olduğu gibi, kültür yönetiminde de yönettiğiniz alandaki insanlara, karşılaşılan durumlara, süreçlere ve hem teorik hem de pratik bilgi birikimine hakim olmak çok önemli. Bu, çok farklı durumlarda, sürekli değişen problemlere çözüm bulmayı gerektirebilen bir iş. Üstelik bu alan, yalnızca kültürel ve sanatsal gelişmelerden değil, ekonomik ve politik gelişmelerden de doğrudan etkileniyor. Ancak kültür yönetiminin böyle bir uzmanlık alanı olması, Türkiye için nispeten yeni bir olgu. Tabii günümüzde artık bu konuda eğitim veren, başta Bilgi Üniversitesi olmak üzere çok sayıda üniversite var ve bu da konuyla ilgilenmek isteyen gençler için büyük olanak.

 

Bu kültür politikalarının oluşturulmasında, özel sektör sınıf geçecek bir not alabiliyor mu?

Sence? Kültür-sanat, yalnızca Türkiye’de değil, tüm dünyada ekonomik hassasiyet dönemlerinden ilk ve en çok etkilenen alan. Böyle dönemlerde kamu kaynaklarından kültür ve sanatın gelişimine ayrılan bütçe, toplumun ihtiyaç duyduğu yoğunluktaki çalışmalar için yetersiz kalıyor. Yenilikçi programlar kurgulayabilmek, büyük yapımlar gerçekleştirebilmek, etkinliklerin sürdürülebilirliğini sağlamak ve bunu yaparken de tek bir kaynağa bağımlı kalmamak için kar amacı gütmeyen kurumların mali yapılarını sponsorluklarla destekleme ihtiyacı ortaya çıkıyor. Bu desteğe rekabetçi bir ortamda yalnızca bilet satışına yönelik etkinlikler yerine, öncü yapıtları izleyiciyle buluşturabilmek ve kültür-sanat üretimini desteklemek için de ihtiyaç duyuluyor. Bunlara paralel olarak da özel sektör şirketleri, kültür-sanat alanında giderek artan ölçüde sorumluluk üstleniyor. Ama şunu unutmayalım, günümüzde güncel sorunlarla ilgilenen göç, çevre, eğitim ve toplumsal cinsiyet eşitliği gibi konularda duyarlı şirketler, tüketiciden daha çok ilgi görüyor. Kültür-sanata uzun soluklu destek veren kuruluşlar, bir yandan toplumsal hayata katkıda bulunurken, bir yandan da destekledikleri etkinlikler aracılığıyla kurum itibarını kuvvetlendiriyor. Destek verdikleri etkinlikler aracılığıyla yerel yaratıcı endüstriye ivme kazandırıyor, iş yaptıkları topraklardaki yaratıcı iklimin kuvvetlenmesinde aktif rol oynuyor.

Artık bizler bile çok iyi biliyoruz ki, Türkiye’deki bir etkinliğin sadece bilet parasıyla finanse edilmesi olanaksız. Konserler, tiyatrolar, festivaller, bienaller... Sorunun nereye gittiğini anlamışsındır... Ne olacak bu sponsorlukların hali?

Aslında ülkemizde özel sektör kurumları bu konuda birçok ülkedeki özel sektör kuruluşlarından daha faal. Bu konuda yapılacaklar belli. Kültür-sanata yatırım ve yapılan katkının vergiden düşülmesi için gereken düzenleme yapılacak ve kültür faaliyetleri için çeşitli teşvikler çıkarılacak ve yaratıcı sektörlere yatırım yapanların önü açılacak. Ama bunu utangaç bir tavırla yapmaya kalkmak yerine, uzun dönemli strateji olarak benimsemek ve anlatmak lazım. Yoksa her kriz döneminde önce kültür-sanat sponsorlukları kesilir.

 

Röportajın tamamı, XOXO'nun yeni sayısında. Üye olmak için buraya tıklayınız. 

BU AY EN ÇOK OKUNANLAR
2016: XOXO The Mag Röportajları

2016: XOXO THE MAG RÖPORTAJLARI

2016 yılında kimlerle sohbet ettik? Kısaca hatırlayalım;

Sorumluluk Sevgiye Dahil

SORUMLULUK SEVGİYE DAHİL

Evcil hayvan sahiplenirken aklınızda bulunması gerekenler.

Tennıs Remıx

TENNIS REMIX

Ali, Leyla, Ece, Mehmet ve Fırat'la Lacoste'un Tennis Remix koleksiyonunu keşfediyoruz.

MBFWI Backstage: Özlem Süer

MBFWI BACKSTAGE: ÖZLEM SÜER

Özlem Süer defilesinin sahne arkasından bildiriyoruz.

MBFWI Backstage: Sudi Etuz

MBFWI BACKSTAGE: SUDİ ETUZ

MBFWI üçüncü gününü, Sudi Etuz'la açtı.

WE ARE

WE ARE

10 yıl sonra, bir aradalar.

Yemek ve şarap eşleşmesi

YEMEK VE ŞARAP EŞLEŞMESİ

“Mutluluğun, basit ve açık bir şey olup, bir bardak şarap, bir kestane, kendi halinde bir mangalcık ve denizin uğultusundan başka bir şey olmadığına aklım yattı. Yalnız, bütün bunların, mutluluk olduğunu insanın anlayabilmesi için basit ve açık bir kalbe sahip olması gerekiyordu.” Nikos Kazancakis

Mezar Turizm

MEZAR TURİZM

Bu yolculuk bir müzik yolculuğu değil. Metaforik bir şekilde sona doğru da ilerlemiyor. Hikayeyi, Mezar Turizm’in tek elemanı Kerem’den dinliyoruz.

A Suburban Affaır

A SUBURBAN AFFAIR

Kırsaldayız ama aslında değiliz.

Dilara Fındıkoğlu

DİLARA FINDIKOĞLU

Dilara XOXO Ailesi’nden, yıllar öncesinden... Emre, zaten tanıyorsunuz...

MBFWI Backstage: Brand Who

MBFWI BACKSTAGE: BRAND WHO

MBFW Istanbul'un ikinci gününü kapatan Brand Who'nun sahne arkasındaydık.

Storm Is Comıng

STORM IS COMING

PUMA'nın yeni modeli Storm'un Hasköy İplik Fabrikası'ndaki partisindeydik.

EN YENİLER
Bir Yerel Moda Dosyası

BİR YEREL MODA DOSYASI

İnsanı ve yaşadığı alanı ele alıyoruz. Giydiklerini, kendini çevrelediklerini. Ve sözü Türkiye'den yedi tasarımcıya bırakıyoruz.

Hayvanlarla Daha İyi Bir Dünya

HAYVANLARLA DAHA İYİ BİR DÜNYA

BluTV dizisi Bunu Bi' Düşünün sorumlu hayvan sahipliğini farklı bir gözle anlatıyor. Şimdi bu hikâyeyi yaratıcılarından dinliyoruz.

Kubilay Aka

KUBİLAY AKA

"Hayvanlar; sevgi, vakit ve anlaşılmak ister."

Ayşenil Şamlıoğlu

AYŞENİL ŞAMLIOĞLU

"Sorumlu hayvan sahipliği yüreğinizi bütünüyle ona vermeniz demektir."

Ulaşcan Kutlu

ULAŞCAN KUTLU

"Sevgiyi anlamamış hiçbir insanın hayvan sahibi olmasını istemem."

Müjde Uzman

MÜJDE UZMAN

"Hayvan sahipliği, şartlar ne olursa olsun, fedakârlık ve özveri gerektirir."

DAHA FAZLA