CENK ERTÜRK

Haluk Bilginer'le Ali Atay'ı baba-oğul olarak izliyoruz. Nuh Tepesi'ndeki ağacın hikayesini, yönetmen Cenk Ertürk'den dinliyoruz.

Nuh Tepesi, Tribeca Film Festivali'nden hatırı sayılır ödüllerle döndüğünden beri zihinlerde. Geçtiğimiz Cuma itibarıyla da vizyonda. Cenk Ertürk'se uzunca süredir sinema hayatında. Kısa filmleri, katıldığı festivaller ve en önemlisi de hikaye anlatmak üzere masaasına oturup kalemini eline aldığı günden beri kafasında bir şeyler yönetiyor. Bu, onun ilk filmi. Haluk Bilginer, Ali Atay, Mehmet Özgür ve Arın Kuşaksızoğlu, bu filmin lokomotifleri. Hande Doğandemir de kendilerine eşlik ediyor. İzlediğimiz, bir baba-oğul hikayesi, bir ölüme yaklaşma yolculuğu, bir inanç arayışı ve küçük ama kocaman bir toplum kesiti. Sözün kalanını Cenk'e bırakıyoruz.

 

Röportaj: Hande Öçalan

Fotoğraflar: Cansu Kızıltaş

 

 

Cenk, Nuh Tepesi’ni bir erkek filmi olarak nitelendirir misin?

Bir şekilde nitelendirmek zorunda kalsaydım, Nuh Tepesi'ni bir erkek filmi olarak değil bir insan filmi olarak nitelendirirdim. Karakterlerin isteme, mücadele ve iletişim biçimlerinde çeşitli değişiklikler yaparak Nuh Tepesi'ni bir anne-kız hikayesi olarak da yazabilirdim.

Bir eve dönüş hikayesi anlatması filmin klişeleşme algısında eksi rol oynuyor mu?

Aslında Nuh Tepesi'ni bir eve dönüş hikayesi olarak görmüyorum. Öyle görenler olabilir tabii... Eğer varsa, onların algısında bu durumun nasıl bir etkisinin olduğunu kendileriyle konuşmak isterdim. 

Filmin epey az mekânda geçtiğini söyleyebiliriz. Ve bu mekanlar, köy evi, kahve, tapu dairesi, neredeyse hiçbir sanat dokunuşu yapılmamışçasına doğal ve kendi halinde duruyor. Bu alana nasıl yaklaştınız?

Filmdeki köy evi, kahve, market, tapu dairesi gibi mekanlar sanat yönetmenlerimiz Sıla Karaca ve Seda Saçlı tarafından büyük bir özenle sıfırdan tasarlandı. Filmde market olarak gördüğümüz yer, filmi çektiğimiz köyün deposu aslında. Kahve olarak gördüğümüz yerse muhtarlık binasında boş bir oda… Filmdeki ağaç ve etrafı da uzun bir hazırlık ve büyük bir prodüksiyon operasyonuyla hazırlandı. Sıla ve Seda, Anadolu değişkenlerini çok iyi biliyorlardı, ön hazırlık sürecinde yoğun araştırmalar yaptılar. Ben de köy hayatını ve o hayatın detaylarını iyi biliyorum. Sanat yönetmenlerimle uzun uzun konuştuk, kararlarımızı vermeden önce. Tamamen tasarım olan o mekanların doğal ve kendi halinde gözükmesine çok sevindim. 

Elif, muhtar, imam; aslında bu baba-oğul hikayesinin etrafına örülmüş farklı temsiliyetler içeren güçlü olması gereken karakterler. Ve fakat nedense hikayenin akışına etki etmediklerini hissettiriyorlar. İlk etapta onları nasıl kurguladın?

Filmdeki baba ve oğlu yazarken nasıl bir çalışma yaptıysam Elif'i, muhtar Cevdet'i ve imam Ahmet'i yazarken de benzer bir çalışma yaptım. Filmdeki muhtar ya da imam olmasaydı baba ve oğlun köydeki durumla bambaşka bir ilişki kuracaklarını düşünüyorum. Hele Elif... O filme girdikten sonra baba ve oğul başka şeyler istemeye başlamıyorlar mı?

Senaryo, klasik edebiyatın mihenk taşlarından epeyce etkilenilmiş replikler ve ruh halleri taşıyor. Edebiyatla aran nasıl?

İyi galiba. Romanlar ve şiirler, dinlendiğim, genişlediğim ve kendime baktığım yerler. Vaktimin büyük bir kısmını alıyor. Edebiyatın duygularımızın üzerindeki örtüyü kaldırma gücüne hayranım. 

Türkiye’de Nuri Bilge Ceylan ve Zeki Demirkubuz ekolüne yakın gösterilmen ne hissettiriyor?

Nuh Tepesi ilk filmim olduğundan izleyenlerin filmi önceden bildikleri filmlere benzetmeleri çok normal. Benzetmek, karşılaştırmak bir öğrenme yöntemidir zaten. New York Times'da yayınladığı makalesinde eleştirmen Ben Kenigsberg de, Nuh Tepesi hakkında çok güzel şeyler yazarken, anlatım dilimi Abbas Kiarostami'ye benzetmişti mesela. Muhtemelen yeni filmlerimde neyi farklı yaptığım da biraz daha net gözüküyor olacak.

 

Biz seni Altın Portakal dönemindeki kısa filmin Zeitgeist’la hatırlıyoruz. Ve böyle bir ilk filmle dönmüş olman açıkçası beni şaşırtmadı. İnsanlar senden bu ekolde bir film bekliyor olabilir mi?

Zeitgeist'ı New York Üniversitesi'nde sinema yüksek lisansı yaparken aldığım reklam dersi için çekmiştim. Ders için kendi seçtiğimiz bir ürünün kısa bir reklamını çekmemiz gerekiyordu. Ben bu fikri pek sevmemiştim. Hocanın özel izniyle sinemaya olan tutkumun reklam filmini çektim. Zeitgeist, öyle bir filmdir. Nuh Tepesi'ni de aynı üniversitede 2013 yılında aldığım senaryo dersi için yazmıştım, ilk defa. Sevdiğim filmlerden başka bir pusulamın olmadığı bir zamandı. İnsanların benden nasıl bir film beklediğini bilmiyorum ama ben nasıl filmler izlemeyi sevdiğimi biliyorum. İzlemeyi seveceğim filmler yapmak istiyorum.

Yavaş sinema geleneğinden Türkiye’de çok fazla film üretilmiyor. Nuh Tepesi’ni bu ekolle tanımlar mısın?

Kundera, Yavaşlık kitabında şuna benzer bir şey söylüyor: "Yavaşlık ile hatırlama, hız ile unutmak arasında gizli bir ilişki vardır. Bir şey hatırlamak isteyen kişi yürüyüşünü yavaşlatır. Biraz önce yaşadığı kötü bir olayı unutmaya çalışan kişi de farkında bile olmadan yürüyüşünü hızlandırır." Nuh Tepesi biraz da bazı şeyleri hatırlamakla ilgili olduğundan filmin belirli oranda bir yavaşlığa ihtiyacı vardı, sanırım. Ama bence Nuh Tepesi genel itibarıyla yavaş bir film değil.

İlk etapta gelen yorumların aksine, köylülük ve burjuvazi arasındaki farkların filmin lokomotiflerinden biri olduğunu düşünmüyoruz. Çünkü Ömer de tam olarak şehirli olabilmiş değil, babası öyle olsa dahi hastalığından dolayı bu çok geri planda hissediliyor. Haksız mıyız?

Filmin fonlama sürecinde yazdığım yazar görüşü metinlerinde Nuh Tepesi'nin bir taşra filmi olmadığını, köylülük ve burjuvazi arasındaki farkların bu filmin ana konusunu oluşturmadığını özellikle belirtmiştim.

Öte yandan da toplumun farklı kesimlerini olabilecek en kötü alışkanlıkları, özellikleriyle görüyor olmamız, genel olarak pesimist bir bakış açısı mı?

Aslında karakterlerimi önyargısızca, kontrollü bir şefkat duygusuyla, hiç de pesimist olmayan bir bakış açısıyla yazmaya çalışıyorum. Muhtemelen onların kötü alışkanlık ya da özellikleri daha çok aklımızda kalıyor.

Çoğunluğu yabancı bir ekiple çalışmak yine de bu filmin bu coğrafyaya ait dokusuna zerre zarar vermemiş. Yurt dışında beğenilerek izlenmesini ve ödüle layık görülmesini filmin ağırlıklı olarak hangi özelliğine bağlıyorsun?

Bu ilgiyi, filmin, hepimizin yakından tanıdığı duygularla dürüst olmaya çalışarak uğraşmasına bağlıyorum. Yaşamla iyi bir arkadaş olmaya çalışan bir yazar olarak yazdım ben Nuh Tepesi'ni. Yazdığım karakterleri ve dünyayı filmle anlama çabamın, izleyici için de davetkar olduğunu düşünüyorum. 

Seyirci salondan çıktığında, o ağacı İbrahim’in dikip dikmediğini ne kadar merak eder?

Ağacı gerçekte kimin diktiğini film festivallerinde soru-cevap bölümlerinde çok sordular. Ben de sorulmasını istiyordum zaten. Yani, merak ediyor insanlar. Filmde belirli bir andan sonra, özellikle Ömer için artık ağacı kimin diktiğinin bir öneminin kalmamasını sanırım seviyorum. 

Nuh Tepesi için hayalin ne?

Şahsımdan bağımsız bir yerlerde kendi başına yaşamasını hayal ediyorum. İyi arkadaşlar yapsın kendine, o arkadaşlarıyla ışıklı bahçelerde birlikte bir şeyler içsinler. Yaşasınlar...

BUNLARI DA OKUYUN

EMİN ALPER

Emin Alper bize üç nankör kız kardeşin hikayesini anlatıyor. Sadece bize değil, tüm dünyaya. Ve hikayesi derdini epey iyi anlatıyor.

SERKAN KESKİN

Serkan Keskin ve kendisine yakıştırdığımız sıfatlar, lakaplar ve tanımlamalar üzerine...

CANER ÖZYURTLU

Nereye baksanız Biz Böyleyiz'i mi görüyorsunuz? Dikkatinizi biraz da filmin yönetmenine vermeye ne dersiniz?

BU AY EN ÇOK OKUNANLAR
Dijital Sanatın Yeni Sahnesi

DİJİTAL SANATIN YENİ SAHNESİ

DACO: Adil, sürdürülebilir ve şeffaf.

Burak Deniz

BURAK DENİZ

“Biraz sabırsız ve çoğu zaman kararsızım. Bu iki özelliğim bir kenara, kendimden oldukça memnunum, zira en nihayetinde bunlar beni ben yapan haller ve bütünü olumlu etkiliyorlar.”

2016: XOXO The Mag Röportajları

2016: XOXO THE MAG RÖPORTAJLARI

2016 yılında kimlerle sohbet ettik? Kısaca hatırlayalım;

SOME MEN SUMMER 2018 COVER STORY

SOME MEN SUMMER 2018 COVER STORY

Some Men yazı, Kerem Bürsin'le açıyor.

Metin Akdülger

METİN AKDÜLGER

Meğer Metin'e daha soracak çok sorumuz varmış.

Rüya Pamuk

RÜYA PAMUK

Rüya'yla konuşmamızın odak noktasında okuduğu, yarıda bıraktığı ya da okuyacağı kitaplar vardı.

The Art of Hygge

THE ART OF HYGGE

İlhamını Danimarkalıların iyi yaşam felsefesinden alan NFT koleksiyonuyla tanışınız.

MBFWI Backstage: Sudi Etuz

MBFWI BACKSTAGE: SUDİ ETUZ

MBFWI üçüncü gününü, Sudi Etuz'la açtı.

Cool & Collected

COOL & COLLECTED

XOXO yeni sayısında önümüzdeki soğuk aylar için birkaç olfaktif öneride bulunuyor.

MBFWI Backstage: Özlem Süer

MBFWI BACKSTAGE: ÖZLEM SÜER

Özlem Süer defilesinin sahne arkasından bildiriyoruz.

A Suburban Affaır

A SUBURBAN AFFAIR

Kırsaldayız ama aslında değiliz.

MBFWI Backstage: DB Berdan

MBFWI BACKSTAGE: DB BERDAN

MBFWI başladı. Biz de hemen sahne arkasına girdik. Deniz Berdan'la başla

EN YENİLER
Nilay Örnek'in Adres Defteri

NİLAY ÖRNEK'İN ADRES DEFTERİ

Aklından çıkaramadıkları ve rutin haline dönüştürdükleriyle...

The Art of Hygge

THE ART OF HYGGE

İlhamını Danimarkalıların iyi yaşam felsefesinden alan NFT koleksiyonuyla tanışınız.

İtalyan Savaş Kahramanları

İTALYAN SAVAŞ KAHRAMANLARI

Gündüz Vassaf, XOXO The Mag için yazdı.

Emin Alper

EMİN ALPER

Emin Alper bize üç nankör kız kardeşin hikayesini anlatıyor. Sadece bize değil, tüm dünyaya. Ve hikayesi derdini epey iyi anlatıyor.

Mükemmel Uyum

MÜKEMMEL UYUM

Kusursuz müzik, dengeli ses deneyimi ve LG XBOOM Go arasındaki ilişkiyi tahmin etmeniz çok olası. Bu denkleme bir de Aybüke Pusat'ı dahil ediyoruz, sözü kendisine ve müziğe bırakıyoruz.

Dr. Mark Hyman

DR. MARK HYMAN

"Kaderimizin kurbanı olacağımız düşüncesinden vazgeçmeliyiz. Biyolojimizi değiştirecek güce sahibiz."

DAHA FAZLA