“İNSAN İSTEDİKTEN SONRA TÜM SINIRLAR AŞILABİLİR"

Çalışmalarında kimlik ve aidiyetten doğaya doğru bir dönüş yapan Azade Köker ile 30 Eylül'de Zilberman Gallery'de açacağı Her Yerde, Hiçbir Yerde sergisi öncesi konuştuk.

Her Yerde, Hiçbir Yerde serginizdeki çalışmalarınızda, anlamını yitiren sınırlar üzerinden yola çıkıyorsunuz. Sınır size ne ifade ediyor?

Bence sınır kavram olarak, mekanları, ülkeleri ayıran bir kavram olmaktan daha çok, dışlanan mekanlar, dışlanan ülkeleri temsil eder. 

Peki sınırlar sizce ne için?

Sınırların ödevi her zaman aynıdır: İnsan, mal, kültür ve ideoloji sirkülasyonunu kontrol altında tutmak. İstenildiğinde zamanda açılıp kapatılırlar, bireylerin mental, kültürel ve dinler arası farklılıklara karşı korunmalarını sağlarlar. Mesela Soğuk Savaş bunun en iyi örneği. İdeolojik sınırlar çekilerek birçok ülkenin yaşamına müdahale edildi, aynı şekilde Sovyetler Birliği de batı emperyalizmine karşı kendini duvar örerek korumaya aldı. Tabii ki bu durumu somut olarak Berlin'de Doğu-Batı Almanya problemi olarak yaşadık. Hatta o zamanlar benim atölyem Berlin duvarına yakındı. Spree Nehri'nin kıyısında olan bu binada kıyıdan itibaren sınır başlıyordu. Yani bina kendisi sınır olmuştu. 18. yüzyılda da Berlin şehrinin buğday deposu olarak yapılmış bu binanın onarımı sırasında takılmak üzere olan bir pencere nehre düşünce onun tekrar sudan çıkarılması mümkün olamamıştı. O zaman penceremizden nehirde sadece iki şey görebiliyorduk: Suda yüzen ördekler ve dürbünlü polis botları. Avrupa üyeliği süreci boyunca "Türkiye bu coğrafyanın dışında“ cümlesini çok duyduk. Burada bahsedilen sınır ise fiziki değil, kültürel, ekonomik ve politik sınırlar. Sınırları bazen dikenli bir tel, bazen geniş bir yol bazen ise bir çizgi belirleyebilir. Ama insan istedikten sonra tüm sınırlar aşılabilir. 

Geçmiş çalışmalarınızda insanların müdahale ettiği bir doğayı ele alıyordunuz, bu eskiden fantastik bir film kurgusu gibi görünse de artık gerçeğin ta kendisi. Türkiye’de hızla gelişen inşaat sektörü, yapay göletler, yürüyüş yolları ve ormanlarla çevrili konutlarıyla bize yapay doğalar vat ediyor. Bunun hakkında ne düşünüyorsunuz?

Sevdiğim bir Alman atasözü var; 'Ormanı göremiyorum ağaçlardan.’ İlk defa şair Christoph Martin Wieland sıkça şiirlerinde kullanmış. Detaylarla uğraşmaktan bütünü ve esas olanı kaçırıyoruz anlamına gelir. Ormanların gitgide yok oluşu, yaşamın azalması demektir.

‘Karaorman’ işinde aşina olduğumuz kolaj ve katmanlarla çalışma tekniğinizi görüyoruz. Buradaki insan figürleri neyi/kimi temsil ediyor?

Karaorman ve bu sergide görülen bütün çalışmalarda imge olarak kullandığım tıkış tıkış insan figürleri (sadece ışık farklılığıyla kendini resmin içeriğinden koparan bu figürler) yukarda anlattığım gibi insan yığınlarının sınırlar ötesi ve kendilerine yabancı topraklarda itiş kakış yığılmasının ifadesidir. İnsanlık faciası diyebiliriz. Bu kütleler hiçbir toplumsal katmana girmediği gibi ne kendilerinden bir şey beklenmekte ne de kendilerine bir şey verilmekte; yani sınırdan sınıra giderek, koridorlarda yaşamlarını sürdürmekteler.

Çalışmalarınızda mükemmel bir görüntüden uzaklaşıp, uyguladığınız tekniklerle bozulmuş manzaralar yaratıyorsunuz.

Ben fotoğraf görüntüsü sergilemiyorum. Tam aksine mükemmel görüntünün altında daha derinlerdeki kurguları çıkarmak bana çok keyif veriyor. Her şeyi olduğu gibi anlatış biçimini televizyon haber bildirisindeki manzaralarda arıyoruz. 

Zilberman Gallery’de dördüncü kişisel serginizi açıyorsunuz. Bir kişisel sergiye hazırlanırken, bir önceki serginizi göz önünde bulunduruyor musunuz? 

Farklı konularda roman yazan bir yazarın tüm kitaplarında bile can alıcı ortak bir nokta vardır. Bunu, kişinin sanat dili, profili, el yazısı gibi kavramlarla açıklamak mümkün sanırım. Anlaşılabilen, düşünce içeren ve bunu yeni bir formla ortaya koyan her sanat eseri kendi içinde politik bir yapıdır. Bu yapı arka arkaya gelen sergilerimde anlaşılıyor umarım.

BU AY EN ÇOK OKUNANLAR
Mine Özbek

MİNE ÖZBEK

Mutlaka bir yol vardır.

Dr. Mark Hyman

DR. MARK HYMAN

"Kaderimizin kurbanı olacağımız düşüncesinden vazgeçmeliyiz. Biyolojimizi değiştirecek güce sahibiz."

Hayata Açık Ol

HAYATA AÇIK OL

Ray-Ban; dürüst, özgür ve anların içinde kendine doğallıkla yer bulanlara sesleniyor: You're On!

Cem Yiğit Üzümoğlu

CEM YİĞİT ÜZÜMOĞLU

'Fatih Sultan Mehmed'i hiç böyle görmediniz' diye bir spot yazsak, click-bait'e kurban gitmiş olur muyuz?

Burak Deniz

BURAK DENİZ

“Biraz sabırsız ve çoğu zaman kararsızım. Bu iki özelliğim bir kenara, kendimden oldukça memnunum, zira en nihayetinde bunlar beni ben yapan haller ve bütünü olumlu etkiliyorlar.”

Sorumluluk Sevgiye Dahil

SORUMLULUK SEVGİYE DAHİL

Evcil hayvan sahiplenirken aklınızda bulunması gerekenler.

Cıty Portraıts: Budapeşte, Kıev, Prag

CITY PORTRAITS: BUDAPEŞTE, KIEV, PRAG

Budapeşte, Kiev ya da Prag'ta havalar nasıl?

A Suburban Affaır

A SUBURBAN AFFAIR

Kırsaldayız ama aslında değiliz.

Professıonal Tourıst

PROFESSIONAL TOURIST

Turist olduğunuz bi şehirde yabancısınızdır. Yabancı olmadığınız bir şehirde turist de olamazsınız. Üzerine biraz düşününüz. Galeride ilerleyerek...

Cool & Collected

COOL & COLLECTED

XOXO yeni sayısında önümüzdeki soğuk aylar için birkaç olfaktif öneride bulunuyor.

LOKAL TEMAS: SUNA K.

LOKAL TEMAS: SUNA K.

"Biz Suna K.’yı bir kabile olarak tarif ediyoruz."

Yedi Titreşim

YEDİ TİTREŞİM

Gün ortasında da günaydın diyemeyeceğimizi kim söyledi? Kendinizi rahat bırakın.

EN YENİLER
Mükemmel Uyum

MÜKEMMEL UYUM

Kusursuz müzik, dengeli ses deneyimi ve LG XBOOM Go arasındaki ilişkiyi tahmin etmeniz çok olası. Bu denkleme bir de Aybüke Pusat'ı dahil ediyoruz, sözü kendisine ve müziğe bırakıyoruz.

Dr. Mark Hyman

DR. MARK HYMAN

"Kaderimizin kurbanı olacağımız düşüncesinden vazgeçmeliyiz. Biyolojimizi değiştirecek güce sahibiz."

Serra Yılmaz

SERRA YILMAZ

Serra Yılmaz birçok şey demek. Ve bunlardan bir tanesi mentor olabilir...

Hayata Açık Ol

HAYATA AÇIK OL

Ray-Ban; dürüst, özgür ve anların içinde kendine doğallıkla yer bulanlara sesleniyor: You're On!

Bir Yerel Moda Dosyası

BİR YEREL MODA DOSYASI

İnsanı ve yaşadığı alanı ele alıyoruz. Giydiklerini, kendini çevrelediklerini. Ve sözü Türkiye'den yedi tasarımcıya bırakıyoruz.

Hayvanlarla Daha İyi Bir Dünya

HAYVANLARLA DAHA İYİ BİR DÜNYA

BluTV dizisi Bunu Bi' Düşünün sorumlu hayvan sahipliğini farklı bir gözle anlatıyor. Şimdi bu hikâyeyi yaratıcılarından dinliyoruz.

DAHA FAZLA